+ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Α΄.
ΠΕΡΙΤΟΜΗ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ
(Γερασίμου μοναχοῦ Μικραγιαννανίτου)
.jpg)
ΕΝ Τῼ ΜΙΚΡῼ ΕΣΠΕΡΙΝῼ
Εἰς τό· Κύριε ἐκέκραξα, ἱστῶμεν στίχους δ΄, καὶ ψάλλομεν τὰ ἑξῆς Προσόμοια. Ἦχος α’. Τῶν οὐρανίων ταγμάτων.
Ὁ Ὑπερούσιος Λόγος τοῦ προανάρχου Πατρός, σαρκὶ περιετμήθη, γεννηθεὶς ἐκ Παρθένου, μηδόλως ὑπομείνας, φυρμὸν ἢ τροπήν, διὰ πλοῦτον χρηστότητος, οὗ τὴν πτωχείαν δοξάσωμεν τὴν πολλήν, καὶ τὴν θείαν συγκατάβασιν.
Περιτομὴν καταδέχῃ Χριστὲ δι’ ἔλεος, καὶ τῶν βροτῶν καθαίρεις, τὰ ὀνείδη Οἰκτίρμον· διό Σου τὸν ἀπόῤῥητον τόκον πιστῶς, προσκυνοῦμεν καὶ λέγομεν· Σὺ εἶ Θεὸς ἡμῶν Σῶτερ ὁ σαρκωθείς, καὶ θεώσας τὸ ἀνθρώπινον.
Νόμον πληρῶν ὁ τοῦ Νόμου, δοτὴρ Φιλάνθρωπε, περιετμήθης θέλων, καὶ βροτῶν ἀποτέμνεις, κατάραν τὴν ἀρχαίαν πᾶσιν ἡμῖν, ἀπαρχὴν ζωῆς κρείττονος, καὶ ἀναγέννησιν θείαν Χριστὲ διδούς· διὰ τοῦτό Σε δοξάζομεν.
Τῆς Σῆς κενώσεως Σῶτερ τὸ ὑπὲρ ἔννοιαν, μυστήριον ὑμνοῦμεν, καὶ πιστῶς προσκυνοῦμεν· τὰ πάντα γὰρ ἐδέξω ὑπὲρ ἡμῶν, καὶ σαρκὶ ὀκταήμερος, περιετμήθη ὡς βρέθος ὁ ἀναφής, τῇ θεότητι Φιλάνθρωπε.
Δόξα. Καὶ νῦν. Ἦχος α΄.
Σαρκωθεὶς ὡς ηὐδόκησας Φιλάνθρωπε, πάντα τὰ ἐμὰ κατεδέξω, δίχα ἁμαρτίας· καὶ περιετμήθης κατὰ Νόμον, ὁ τοῦ Νόμου δοτήρ, τὸν τοῦ Εὐαγγελίου νόμον ἐδωρήσω, τοῖς πιστῶς προσκυνοῦσι, τὴν ἐν σαρκὶ οἰκονομίαν Σου, δι’ ἧς ἔσωσας κόσμον, ὡς Ἐλεήμων καὶ Φιλάνθρωπος.
Εἰς τὸν Στίχον, Πρόσομοια. Ἦχος β΄. Οἶκος τοῦ Ἐφραθᾶ.
Θέλων περιτομήν, Οἰκτίρμον κατεδέξω, δι’ ἧς ἡμῶν τὰ πάθη, καὶ ἅπασαν καίαν, περιελὼν ἠφάνισας.
Στ.: Κύριε, ὁ Κύριος ἡμῶν, ὡς θαυμαστὸν τὸ ὄνομά Σου ἐν πάσῃ τῇ γῇ.
Νόμον ἀποπληρῶν, ὃν πάλαι ἐνετείλω, διὰ τοῦ Μωϋσέως, περιετμήθης Σῶτερ, ὡς βρέφος ὀκταήμερον.
Στ.: Καὶ γνώτωσαν, ὅτι ὄνομά Σοι Κύριος, Σὺ μόνος Ὕψιστος ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν.
Τέτμηται τοῦ ἐχθροῦ, ἡ πλάνη Ζωοδότα, ἐν τῇ Περιτομῇ Σου, καὶ φῶς τῆς ἀληθείας, θεῖον ἡμῖν ἐπέλαμψε.
Δόξα. Τριαδικόν.
Ἴσος ὢν τῷ Πατρί, καὶ Πνεύματι τῷ θείῳ, ὡς ἄνθρωπος ἐφάνης, ἡμῖν καὶ ἐκουσίως, περιετμήθης Κύριε.
Καὶ νῦν. Θεοτοκίον.
Φέρουσα ἐν χερσί, τὸν ἄσπορον Υἱόν Σου, ἐν τῷ Ναῷ τοῦ Νόμου, τοῦτον καθάπερ βρέφος, Παρθένε περιέτεμες.
Νῦν ἀπολύεις. Τρισάγιον.
Ἀπολυτίκιον. Τῆς Ἑορτῆς. Ἦχος α΄.
Μορφὴν ἀναλλοιώτως ἀνθρωπίνην προσέλαβες, Θεὸς ὢν κατ' οὐσίαν, πολυεύσπλαγχνε Κύριε· καὶ Νόμον ἐκπληρῶν περιτομήν, θελήσει καταδέχῃ σαρκικήν, ὅπως παύσῃς τὰ σκιώδη, καὶ περιέλῃς τὸ κάλυμμα τῶν παθῶν ἡμῶν· δόξα τῇ ἀγαθότητι τῇ Σῇ, δόξᾳ τῇ εὐσπλαγχνίᾳ Σου, δόξα τῇ ἀνεκφράστῳ Λόγε συγκαταβάσει Σου. (β΄)
Ἀπόλυσις
ΕΝ Τῼ ΜΕΓΑΛῼ ΕΣΠΕΡΙΝῼ
Εὐλογήσαντος τοῦ ἱερέως, ὁ Προοιμιακός, καὶ τό· Μακάριος ἀνήρ. Εἰς δὲ τό· Κύριε ἐκέκραξα, ἱστῶμεν Στίχους στ΄ καὶ ψάλλομεν τῆς Ἑορτῆς Ἰδιόμελα στ΄. Ἦχος β.
Ὁ τοῦ Θεοῦ συναΐδιος Λόγος, χρονικῶς ἡμῖν ὡράθη, σαρκωθεὶς ἀτρέπτως, ἐξ ἁγίας Παρθένου· καὶ πάντα τὰ ἡμέτερα οἰκειωσάμενος, δι’ ἄκραν εὐσπλαγχνίαν, σαρκὶ περιετμήθη, ὡς βρέφος ὀκταήμερον· ὁ τῶν αἰώνων Ποιητὴς καὶ Κύριος, τύπον ἡμῖν δέδωκε, πῶς δεῖ ἀναστρέφεσθαι. Μεγαλωσύνην καὶ αἴνεσιν, καὶ προσκύνησιν δῶμεν Αὐτῷ, βοῶντες· Κύριε δόξα Σοι.
Ὀκταήμερος Κύριε τῷ σώματι, ὁ τῇ θεότητι ἄναρχος, τὴν τῆς σαρκὸς περιτομὴν ἐδέξω, περιτέμνων τὰ πάθη τῶν βροτῶν, καὶ τὴν σκιὰν τοῦ Νόμου παύων· ἀλλ’ ὁ πάντα δι’ ἡμᾶς καταδεξάμενος, καὶ καινῆς ζωῆς εἰσάγων θεσμούς, εἰς σωτηρίαν ἡμῶν, δόξα Σοι.
Ὁ τὸν Νόμον δοὺς πάλαι τῷ Μωϋσεῖ, τούτῳ ὡς βρέφος ὑπείκει, τῆς οἰκείας μὴ ἐκστὰς θεότητος· καὶ χερσὶ τὰ πάντα συνέχων, περιτέμνεται ἑκών, πλούτῳ χρηστότητος· ἄνθρωπος γιὰρ ὤφθη, καὶ πρὸς οὐρανὸν ἀνάγει, τοὺς πεπτωκότας τῇ ἀρᾷ· καὶ διὰ θείου Βαπτίσματος, ἀνακαινίζει καὶ σώζει τοὺς βοῶντας· Κύριε, δόξα Σοι.
Ἐξ ἀχράντου Παρθένου, ἐτέχθης ὡς ἠθέλησας, καὶ ὡς βρέφος δέδοσαι, περιτμηθῆναι τὴν σάρκα, εἰς ἀνάπλασιν βροτῶν, καὶ σωτηρίαν αἰώνιον, Φιλάνθρωπε Κύριε· μέγα Σου τὸ ἔλεος, δι’ οὗ τῷ κόσμῳ ἐξέχεσας, τῶν οἰκτιρμῶν Σου τὴν ἄβυσσον, ἀκατάπληκτε Κύριε δόξα Σοι.
Τῶν Ἀγγέλων τὰ τάγματα, δουλοπρεπῶς Σοι παρίστανται, καὶ τὰ πάντα ὑπείκει, τῷ νεύματί Σου Κύριε, πῶς βρέφος, ἀτελὲς ὡράθης, ὁ παντέλειος Θεός, ὁ τὰ πάντα πληρῶν, καὶ τελειῶν ὡς βουλῇ; Πῶς δὲ σαρκὶ περιετμήθης, ὁ τὸν Ἀδὰμ διαπλάσας; Ἀλλὰ πάντα εἰργάσω Σῶτερ, ἵνα σώσῃς τοὺς βοῶντας· Κύριε, δόξα Σοι.
Μὴ τραπεὶς τῇ θεότητι Κύριε, σαρκὸς ὑπέδυς πλάσιν, καὶ βρέφος γενόμενος, προσηνέχθης τῷ Ναῷ, περιτμηθῆναι τὴν σάρκα. Δόξα τῇ Σῇ ἀγαθότητι, καὶ τοῖς ἀῤῥήτοις οἰκτιρμοῖς, δι’ ὧν ἔσωσας ἡμᾶς, ἐκ τῆς ἀρχαίας ἀρᾶς, ὡς Ἐλεήμων καὶ φιλάνθρωπος.
Δόξα. Καὶ νῦν. Ἦχος πλ. δ΄
Συγκαταβαίνων
ὁ Σωτήρ, τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων, κατεδέξατο σπαργάνων περιβολήν· οὐκ ἐβδελύξατο
σαρκὸς τὴν περιτομήν, ὁ ὀκταήμερος κατὰ τὴν Μητέρα, ὁ ἄναρχος κατὰ τὸν Πατέρα.
Αὐτῷ πιστοὶ βοήσωμεν· Σὺ εἶ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ἐλέησον ἡμᾶς.
Εἴσοδος. Φῶς ἱλαρόν. Προκείμενον τῆς ἡμέρας. Ἀναγνώσματα.
Γενέσεως τὸ Ἀνάγνωσμα (Κεφ. ΙΖ, 1-14)
Ὤφθη Κύριος τῷ Ἄβραμ, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἐγώ εἰμι ὁ Θεός σου, εὐαρέστει ἐναντίον ἐμοῦ καὶ γίνου ἄμεμπτος. Καὶ θήσομαι τὴν διαθήκην μου ἀνὰ μέσον ἐμοῦ, καὶ ἀνὰ μέσον σοῦ, καὶ πληθυνῶ σε σφόδρα· καὶ ἔσῃ πατὴρ πλήθους Ἐθνῶν. Καὶ οὐ κληθήσεται τὸ ὄνομά σου Ἄβραμ, ἀλλ' ἔσται τὸ ὄνομά σου Ἀβραάμ, ὅτι πατέρα πολλῶν Ἐθνῶν τέθεικά σε. Καὶ αὐξανῶ σε σφόδρα σφόδρα, καὶ θήσω σε εἰς Ἔθνη, καὶ Βασιλεῖς ἐκ σοῦ ἐξελεύσονται. Καὶ στήσω τὴν διαθήκην μου ἀνὰ μέσον ἐμοῦ, καὶ ἀνὰ μέσον σοῦ, καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ σπέρματός σου μετὰ σὲ εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν, εἰς διαθήκην αἰώνιον, καὶ ἔσομαι αὐτοῖς Θεός. Καὶ ἔπεσεν Ἀβραὰμ ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ, καὶ προσεκύνησε τῷ Κυρίῳ. Καὶ εἶπεν ὁ Θεὸς πρὸς Ἀβραάμ· Σὺ δὲ τὴν διαθήκην μου διατηρήσεις, σὺ καὶ τὸ σπέρμα σου μετὰ σὲ εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν. Καὶ αὕτη ἡ διαθήκη, ἣν διατηρήσεις ἀνὰ μέσον ἐμοῦ, καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ σπέρματός σου μετὰ σὲ εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν. Περιτμηθήσεται ὑμῖν πᾶν ἀρσενικόν, καὶ περιτμηθήσεσθε τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας ὑμῶν, καὶ ἔσται σημεῖον διαθήκης ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ὑμῶν. Καὶ παιδίον ὀκτὼ ἡμερῶν, περιτμηθήσεται ὑμῖν πᾶν ἀρσενικὸν εἰς τὰς γενεὰς ὑμῶν. Καὶ ἀπερίτμητον ἄρσεν, ὃ οὐ περιτμηθήσεται τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας αὐτοῦ τῇ ἡμέρᾳ τῇ ὀγδόῃ, ἐξολοθρευθήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐκ τοῦ γένους αὐτῆς, ὅτι τὴν διαθήκην μου διεσκέδασε.
Παροιμιῶν τὸ Ἀνάγνωσμα (Κεφ. Η, 22-30)
Κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ. Πρὸ τοῦ αἰῶνος ἐθεμελίωσέ με, ἐν ἀρχῇ πρὸ τοῦ τὴν γῆν ποιῆσαι. Καὶ πρὸ τοῦ τὰς ἀβύσσους ποιῆσαι, πρὸ τοῦ προελθεῖν τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων. Πρὸ τοῦ ὄρη ἑδρασθῆναι, πρὸ δὲ πάντων τῶν βουνῶν γεννᾷ με. Κύριος ἐποίησε χώρας καὶ ἀοικήτους, καὶ ἄκρα οἰκούμενα τῆς ὑπ' οὐρανόν. Ἡνίκα ἡτοίμαζε τὸν οὐρανόν, συμπαρήμην αὐτῷ, καὶ ὅτε ἀφώριζε τὸν ἑαυτοῦ θρόνον ἐπ' ἀνέμων. Ἡνίκα ἰσχυρὰ ἐποίει τὰ ἄνω νέφη, καὶ ὡς ἀσφαλείς ἐτίθει πηγὰς τῆς ὑπ' οὐρανόν, ἐν τῷ τιθέναι τῇ θαλάσσῃ ἀκριβασμὸν αὐτοῦ, καὶ ὕδατα οὐ παρελεύσεται στόμα αὐτοῦ, καὶ ἰσχυρὰ ἐποίει τὰ θεμέλια τῆς γῆς, ἤμην παρ᾽ αὐτῷ ἁρμόζουσα. Ἐγὼ ἤμην, ᾗ προσέχαιρε, καθ' ἡμέραν δὲ εὐφραινόμην ἐν προσώπῳ αὐτοῦ ἐν παντὶ καιρῷ.
Προφητείας Βαροὺχ τὸ Ἀνάγνωσμα (Βαροὺχ Κεφ. Γ΄ 36-38, Δ΄ 1-4)
Οὗτος ὁ Θεὸς ἡμῶν, οὐ λογισθήσεται ἕτερος πρὸς αὐτόν. Ἐξεῦρε πᾶσαν ὁδὸν ἐπιστήμης καὶ ἔδωκεν αὐτὴν Ἰακὼβ τῷ παιδὶ αὐτοῦ καὶ Ἰσραὴλ τῷ ἠγαπημένῳ ὑπ᾿ αὐτοῦ· μετὰ τοῦτο ἐπὶ γῆς ὤφθη καὶ ἐν τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη. Αὕτη ἡ βίβλος τῶν προσταγμάτων τοῦ Θεοῦ καὶ ὁ νόμος ὁ ὑπάρχων εἰς τὸν αἰῶνα· πάντες οἱ κρατοῦντες αὐτὴν εἰς ζωήν, οἱ δὲ καταλείποντες αὐτὴν ἀποθανοῦνται. Ἐπιστρέφου, Ἰακώβ, καὶ ἐπιλαβοῦ αὐτῆς, διόδευσον πρὸς τὴν λάμψιν κατέναντι τοῦ φωτὸς αὐτῆς. μὴ δῷς ἑτέρῳ τὴν δόξαν σου καὶ τὰ συμφέροντά σοι ἔθνει ἀλλοτρίῳ. Μακάριοί ἐσμεν Ἰσραήλ, ὅτι τὰ ἀρεστὰ τῷ Θεῷ ἡμῖν γνωστά ἐστι.
Λιτή. Ἦχος α΄.
Τῆς ἐν Νόμῳ λατρείας, καταπαύων τὴν σκιάν, Χριστὸς
η ἀλήθεια, ὡς φῶς ἐπεδήμησε· καὶ τὰ τοῦ Νόμου ἐκπληρῶν, τὴν σάρκα περιτέμνεται,
καὶ τὴν ἐν πνεύματι περιτομήν, τῇ Ἐκκλησίᾳ ἀντεισάγει, τύπον καὶ ὑπόδειγμα πρὸς
σωτηρίαν, ἡμῖν ὐπολιμπάνων· ὅθεν οἱ τοῖς ἴχνεσιν Αὐτοῦ ἀκολουθοῦντες, τὴν
πνευματικὴν περιτομὴν ἐνστερνισώμεθα, ἵνα τῆς αἰωνίου ζωῆς ἐπιτύχωμεν, τῇ Αὐτοῦ
ἀγαθότητι.
Ἦχος β΄.
Κύριε, ἐκ Παρθένου προελθών, τὸ ἡμέτερον προσλαβόμενος φύραμα, ὡς βρέφος παρ’ αὐτῆς προσηνέχθης, περιτμηθῆναι τῇ σαρκί, ἵνα μὴ φαντασία νομισθῇ, ἡ Σὴ οἰκονομία· ὅθεν Ἄγγελοι ἐξέστησαν, ὁρῶντες τὸ τῆς ταπεινώσεώς Σου μέγεθος, καὶ ὑμνοῦντες τὴν Σὴν συγκαταβάσιν, βοῶντες καὶ λέγοντες· δόξα τῷ πλήθει τῶν οἰκτιρμῶν Σου, ἀκατάληπτε Κύριε, ὁ σώσας τὸν ἄνθρωπον.
Ἦχος γ΄.
Μεθ’ ἡμέρας ὀκτώ, τῆς γεννήσεώς Σου Κύριε, ἃ ἐπηγγείλω πάλαι ἐκπληροῖς, ὡς σοφίας πηγή, καὶ δικαιοσύνης πρύτανις· ἡ γὰρ ἀχράντως τεκοῦσά Σε, τῷ Ναῷ Σε προσήγαγεν, ὡς νήπιον σαρκί, τὸν τὴν οὐσίαν ἀπερινόητον· καὶ τυπικοῖς θεσμοῖς ὑπαχθείς, περιετμήθης ὡς βροτός, τὴν βροτείαν φύσιν, πρὸς ἀφθαρσίαν ἀνακαλούμενος· διὸ προσκυνοῦντες τὸ κράτος τῆς ἐξουσίας Σου, βοῶμέν Σοι· Κύριε, δόξα Σοι.
Δόξα. Ἦχος δ΄.
Ὅλος ὢν ἐν τῷ Πατρί, ὡς ὁμοούσιος καὶ συναΐδιος, ὅλος ἡνώθης τοῖς ἀνθρώποις, βροτὸς γενόμενος ἀναλλοιώτως, Χριστὲ ὁ Θεός· καὶ ὡς βρέφος προσενεχθεὶς τῷ Ναῷ, ὁ τὰ νήπια βρεφουργῶν, τῇ Σῇ Περιτομῇ περιέτεμες, πᾶν γεῶδες καὶ ἐμπαθές, ἐκ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως· ὅτι ἐν Σοὶ πάντα καινὰ γέγονε, καὶ ἐν καινότητι ζωῆς πολιτεύεσθαι ἔγνωμεν, δοξάζοντες τὸ ἔλεος τῆς εὐσπλαγχνίας Σου, μόνε Φιλάνθρωπε.
Καὶ νῦν. Ὁ αὐτός.
Τῆς Σῆς οἰκονομίας τὸ μέγα μυστήριον, δοξάζοντές Κύριε, τὴν ἐπὶ γῆς πολιτείαν Σου ὑμνοῦμεν, δι’ ἧς ἡμᾶς εἰς οὐρανοὺς ἀνήγαγες, ὁ φύσει ἐλεήμων· ὅτι ὡς ἄνθρωπος πάντα ἠνέσχου, καὶ ὡς Θεὸς ἐνήργεις, τὰ τῆς ἡμῶν σωτηρίας· διὸ τῇ Γεννήσει Σου ἀναγεννηθέντες, καὶ τῇ Περιτομῇ πᾶν περιττὸν ἀποβαλόντες, πρὸς τὴν Σὴν ἀγάπην ἀναγόμεθα, ἀπεκδεχόμενοι παρὰ Σοῦ, τὸ μέγα καὶ πλούσιον ἔλεος.
Εἰς τὸν Στίχον, Ἰδιόμελα. Ἦχος β΄.
Θαυμαστὰ τὰ ἔργα Κύριε, τῆς ἐπὶ γῆς μετὰ σαρκὸς παρουσίας Σου, καὶ τίς ὑμνήσει ἀξίως, τῆς Σῆς ἀγαθότητος τὸν πλοῦτον; Ἐκ Παρθένου γὰρ ἐτέχθης, καὶ ὀκταήμερος ὡς βρέφος περιετμήθης, ὁ τῇ θείᾳ οὐσίᾳ ἀπρόσιτος, εἰς ἡμῶν σωτηρίαν· διὸ τοὺς πίστει προσκυνοῦντάς Σε, μὴ παρίδῃς δεόμεθα, ἀλλὰ σῶσον ἡμᾶς Φιλάνθρωπε.
Στ.: Κύριε, ὁ Κύριος ἡμῶν, ὡς θαυμαστὸν τὸ ὄνομά Σου ἐν πάσῃ τῇ γῇ.
Ὁ τοῖς Χερουβεὶμ ἐποχούμενος, καὶ τὰ πάντα περιέχων τῇ δρακί, παρθενικαῖς ἀγκάλαις κρατούμενος, τῷ Ναῷ προσάγεται, καὶ τὴν σάρκα περιτέμνεται. Προσκυνήσωμεν Αὐτοῦ, τὴν ἄκραν συγκατάβασιν, καὶ τὸ ἀμέτρητον ἔλεος, καὶ εὐλαβῶς βοήσωμεν· ὁ σαρκὶ περιτμηθεὶς Κύριε, περίελε ἀφ’ ἡμῶν, πᾶν γεῶδες φρόνημα, καὶ σῶσον τὰς ψυχὰς ἡμῶν.
Στ.: Καὶ γνώτωσαν, ὅτι ὄνομά Σοι Κύριος, Σὺ μόνος Ὕψιστος ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν.
Ὁ πλούτῳ εὐσπλαγχνίας, ἑκουσίως περιτμηθείς, καὶ τὸ λουτρὸν τοῦ βαπτίσματος, ἡμῖν δωρησάμενος, εἰς υἱοθεσίαν θείαν, νέκρωσον ἡμῶν τὰ πάθη, καὶ κατεύθυνον ἡμᾶς τῷ φόβῳ Σου, τοῦ ποιεῖν τὸ θέλημά Σου τὸ ἅγιον, Φιλάνθρωπε Κύριε, Χριστὲ ὁ Θεός, πρὸς σωτηρίαν τῶν ψυχῶν ἡμῶν.
Δόξα. Καὶ νῦν. Ἦχος πλ. δ΄.
Οὐκ ἐπῃσχύνθη ὁ πανάγαθος Θεός, τῆς σαρκὸς τὴν περιτομὴν ἀποτμηθῆναι· ἀλλ’ ἔδωκεν Ἑαυτόν, τύπον καὶ ὑπογραμμόν, πᾶσι πρὸς σωτηρίαν· ὁ γὰρ τοῦ Νόμου Ποιητής, τὰ τοῦ Νόμου ἐκπληροῖ, καὶ τῶν Προφητῶν τὰ κηρύγματα περὶ Αὐτοῦ. Ὁ πάντα περιέχων δρακί, καὶ ἐν σπαργάνοις εἰληθείς, Κύριε δόξα Σοι.
Νῦν ἀπολύεις. Τρισάγιον.
Ἀπολυτίκιον. Τῆς Ἑορτῆς. Ἦχος α΄.
Μορφὴν ἀναλλοιώτως ἀνθρωπίνην προσέλαβες, Θεὸς ὢν κατ' οὐσίαν, πολυεύσπλαγχνε Κύριε· καὶ Νόμον ἐκπληρῶν περιτομήν, θελήσει καταδέχῃ σαρκικήν, ὅπως παύσῃς τὰ σκιώδη, καὶ περιέλῃς τὸ κάλυμμα τῶν παθῶν ἡμῶν· δόξα τῇ ἀγαθότητι τῇ Σῇ, δόξᾳ τῇ εὐσπλαγχνίᾳ Σου, δόξα τῇ ἀνεκφράστῳ Λόγε συγκαταβάσει Σου. (γ΄)
Ἀπόλυσις
ΕΝ Τῼ ΟΡΘΡῼ
Μετὰ τὴν α’ Στιχολογίαν, Κάθισμα. Ἦχος δ΄. Κατεπλάγη Ἰωσήφ.
Ὀκταήμερος Χριστέ, μετὰ τὴν Γέννησιν τὴν Σήν, ὁ ἀόρατος Θεός, περιετμήθη τῇ σαρκί, τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀποτέμνων ἁμαρτίαν. Σὺ γὰρ σαρκωθείς, δι’ ἀγάθοτητα, ἔσωσας ἡμᾶς, ἐκ τῆς ἀρχαίας ἀρᾶς, καὶ πρὸς ζωὴν τὴν ἀγήρω ὕψωσας, τοὺς προσκυνοῦντας τὸ κράτος Σου· ἀλλ’ ὦ Οἰκτίρμον, δίδου ἀπαύστως, ἡμῖν τὰ θεῖα ἐλέη Σου.
Δόξα. Καὶ νῦν. Τὸ αὐτό.
Μετὰ τὴν β’ Στιχολογίαν, Κάθισμα. Ἦχος δ΄. Ταχὺ προκατάλαβε.
Ὡς βρέφος Σε ἤγαγεν, ἐν τῷ Ναῷ ἡ ἁγνή, καὶ δέχῃ ὡς ἄνθρωπος, περιτομὴν σαρκικήν, δι’ ἄφατον ἔλεος. Νόμου γὰρ ὡς Δεσπότης, ἐκπληροῖς τὰ τοῦ Νόμου, τύπον ὑπακοῆς δέ, τοῖς ἀνθρώποις παρέχεις· διὸ τὴν Σὴν δοξάζομεν, ἀνέκφραστον κένωσιν.
Δόξα. Καὶ νῦν. Τὸ αὐτό.
Μετὰ τὸν Πολυέλεον, Κάθισμα. Ἦχος δ΄. Ἐπεφάνης σήμερον.
Ὡς ὑπάρχων ἄβυσσος, φιλανθρωπίας, ἐνεδύσω Δέσποτα, μορφὴν τοῦ δούλου, καὶ σαρκί, περιετμήθης δωρούμενος, ἀνθρώποις πᾶσι, τὸ μέγα σου ἔλεος.
Δόξα. Καὶ νῦν. Τὸ αὐτό.
Εἶτα, οἱ Ἀναβαθμοί· τὸ α’ Ἀντίφωνον τοῦ δ΄ ἤχου.
Προκείμενον: Κύριε, ὁ Κύριος ἡμῶν, ὡς θαυμαστὸν τὸ ὄνομά Σου ἐν πάσῃ τῇ γῇ.
Στ.: Καὶ γνώτωσαν, ὅτι ὄνομά Σοι Κύριος, Σὺ μόνος Ὕψιστος ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν.
Εὐαγγέλιον, κατὰ Λουκᾶν (Ζήτει τῇ Α΄ Σεπτεμβρίου)
Ὁ Ν’ ψαλμός.
Δόξα. Ἦχος β΄: Περιτομὴν ἐδέξω Κύριε, καὶ Ἰησοῦς ἐκλήθης, ἵνα σώσῃς τὰ σύμπαντα, ὡς μόνος Φιλάνθρωπος.
Καὶ νῦν. Τὸ αὐτό.
Ἰδιόμελον. Ἦχος πλ. β΄. Στ.: Ἐλέησόν με ὁ Θεός...
Τὴν ἀνθρωπίνην προσλαβόμενος φύσιν, διπλοῦς τῷ κόσμῳ ὤφθης, καὶ πάντα ὑπὲρ ἡμῶν ἀναδέχῃ, ἀφάτῳ χρηστότητι· καὶ περιτμηθεὶς ὡς βροτός, τὴν τῶν βροτῶν ἁμαρτίαν ἐκάθηρας, Χριστὲ ὁ Θεός, καὶ ἄφεσιν παρέσχες, τοῖς πίστει Σοι λατρεύουσιν, ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ, φιλάνθρωπε Κύριε
Εἶτα, οἱ δύο Κανόνες τῆς Ἑορτῆς.
Ὁ α’ Κανὼν τῆς Ἑορτῆς. Ποίημα Στεφάνου.
ᾨδὴ α'. Ἦχος β'. Ὁ Εἱρμός
Δεῦτε λαοί, ᾄσωμεν ᾆσμα Χριστῷ τῷ Θεῷ, τῷ διελόντι θάλασσαν, καὶ ὁδηγήσαντι, τὸν λαὸν ὃν ἀνῆκε, δουλείας Αἰγυπτίων, ὅτι δεδόξασται.
Ἡ Ὀγδόας, φέρουσα τύπον τοῦ μέλλοντος, τῇ σῇ Χριστὲ λαμπρύνεται, καὶ ἁγιάζεται, ἑκουσίῳ πτωχείᾳ· ἐν ταύτῃ γὰρ νομίμως, περιετμήθης σαρκί.
Περιτομήν, δέχεται τῇ ὀγδοάδι Χριστός, τῆς ἑαυτοῦ γεννήσεως· καὶ ταύτης σήμερον, τὴν σκιὰν καταστέλλει, τὸ φῶς ἑξανατέλλων, τῆς νέας χάριτος.
Ὁ β’ Κανών, οὗ ἡ ἀκροστιχίς: Περιτμηθέντι Σωτῆρι αἶνος. Γερασίμου.
ᾨδὴ α’. Ἦχος δ΄. Θαλάσσης, τὸ Ἐρυθραῖον πέλαγος.
Πολλή Σου, ἡ πρὸς ἡμᾶς καὶ ἄφατος, χρηστότης Δέσποτα, ὅτι ἑκὼν ὡράθης ὡς βροτός, καὶ σαρκὶ περιτέτμησαι· διὸ ὑμνοῦμεν Κύριε, τὴν ὑπὲρ νοῦν Σου ἀγαθότητα.
Ἐν Νόμῳ, ὁ Νόμου δοτὴρ Κύριε, Σαὐτὸν κατεύθυνας, καὶ περιτέμνῃ Σῶτερ νομικῶς, ἀντεισάγων τῆς χάριτος, τὸ θεῖον Εὐαγγέλιον, καὶ τοῦ Βαπτίσματος τὴν ἔλλαμψιν.
Ῥημάτων, τῶν νομικῶν τὸ πρόσταγμα, πληροῦν Φιλάνθρωπε, περιτομὴν ἐδέξω ὡς βροτός, ὀκταήμερος Κύριε, καὶ Ἰησοῦς ὠνόμασαι, ὡς πρὶν ὁ ἄγγελός Σε κέκληκε.
Θεοτοκίον.
Ἰησοῦς, ὁ Σὸς Υἱὸς προσέλαβε, τὴν κλῆσιν ἄχραντε, περιτμηθεὶς τὴν σάρκα νομικῶς, ὥσπερ Αὐτὸν ἐκάλεσεν, ὁ Γαβριὴλ τὸ χαῖρέ Σοι, ἀναβοῶν πρὶν παναμώμητε.
Καταβασίαι
Βυθοῦ ἀνεκάλυψε πυθμένα καὶ διὰ ξηρᾶς οἰκείους ἕλκει, ἐν αὐτῷ κατακαλύψας ἀντιπάλους, ὁ κραταιός, ἐν πολέμοις Κύριος, ὅτι δεδόξασται.
Στίβει θαλάσσης, κυματούμενον σάλον,
Ἤπειρον αὖθις, Ἰσραὴλ δεδειγμένον,
Μέλας δὲ πόντος, τριστάτας Αἰγυπτίων,
Ἔκρυψεν ἄρδην, ὑδατόστρωτος τάφος,
Ῥώμῃ κραταιᾷ, δεξιᾶς τοῦ Δεσπότου.
ᾨδὴ γ', τῆς Ἑορτῆς. Ὁ Εἱρμός
Στερέωσον ἡμᾶς ἐν σοὶ Κύριε, ὁ ξύλῳ νεκρώσας τὴν ἁμαρτίαν, καὶ τὸν φόβον σου ἐμφύτευσον, εἰς τὰς καρδίας ἡμῶν τῶν ὑμνούντων σε.
Ὁ λόγος σαρκωθεὶς ὁ ὑπερούσιος, εἰς λῆξιν τοῦ Νόμου περιετμήθη, ἀπαρχὰς δὲ θείας χάριτος, καὶ ζωῆς ἀκηράτου ἡμῖν δέδωκε.
Τοῦ Νόμου πληρωτὴς ὡς οὐκ ἀντίθεος, ὑπάρχων Χριστὸς σεσαρκωμένος, ἀνεδείχθη καὶ ἠξίωσεν, ἑκὼν περιτμηθῆναι ὀκταήμερος.
Ἕτερος. Εὐφραίνεται ἐπὶ Σοί.
Τὸν Νόμον ἀποπληρῶν, ὁ παλαιὸς τῶν ἡμερῶν Κύριος, ὡς ἀτελὲς νήπιον, τὴν Περιτομὴν καταδέχεται.
Μητρός Σου ἐν ταῖς χερσίν, οἷάπερ βρέφος Ἰησοῦ Δέσποτα, ἤνεγκας φερόμενος, τὴν Περιτομὴν ὀκταήμερον.
Ἣν πρώην ὁ Γαβριήλ, κλῆσιν προεῖπε τῇ ἁγνῇ Κύριε, ταύτην νυνὶ προσέλαβες, ὡς περιετμήθης δι’ ἔλεος.
Θεοτοκίον.
Θεόνυμφε Μαριάμ, ἡ τὸν Θεὸν ὑπερφυῶς τέξασα, Τοῦτον ἁγνὴ δυσώπησον, σῶσαι τοὺς πιστῶς Σε δοξάζοντας.
Καταβασίαι
Ἰσχὺν ὁ διδοὺς τοῖς Βασιλεῦσιν ἡμῶν Κύριος, καὶ κέρας χριστῶν αὐτοῦ ὑψῶν, Παρθένου ἀποτίκτεται· μολεῖ δὲ πρὸς τὸ Βάπτισμα· διὸ πιστοὶ βοήσωμεν· οὐκ ἔστιν Ἅγιος, ὡς ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ οὐκ ἔστιν δίκαιος πλήν σου Κύριε.
Ὅσοι παλαιῶν ἐκλελύμεθα βρόχων,
Βορῶν λεόντων συντεθλασμένων μύλας,
Ἀγαλλιῶμεν, καὶ πλατύνωμεν στόμα,
Λόγῳ πλέκοντες ἐκ λόγων μελῳδίαν,
ᾯ τῶν πρὸς ἡμᾶς ἥδεται δωρημάτων.
Κάθισμα. Ἦχος γ. Ἡ Παρθένος σήμερον
Ὁ τῶν ὅλων Κύριος, περιτομὴν ὑπομένει, καὶ βροτῶν τὰ πταίσματα, ὡς ἀγαθὸς περιτέμνει, δίδωσι, τὴν σωτηρίαν σήμερον κόσμῳ· χαίρει δε, ἐν τοῖς ὑψίστοις καὶ ὁ τοῦ Κτίστου, Ἱεράρχης καὶ φωσφόρος, ὁ θεῖος μύστης, Χριστοῦ Βασίλειος.
Δόξα. Καὶ νῦν. Τὸ αὐτό.
ᾨδὴ δ', τῆς Ἑορτῆς. Ὁ Εἱρμός
Εἰσακήκοα Κύριε, τὴν ἀκοὴν τῆς σῆς οἰκονομίας, καὶ ἐδόξασά σε μόνε φιλάνθρωπε.
Περιτέμνεσθαι πέπαυται ἀφ᾽ οὗ Χριστὸς ἑκὼν περιετμήθη, τῶν Ἐθνῶν τὰ πλήθη, σῴζων τῇ χάριτι.
Τὴν τοῦ μέλλοντος ἄληκτον, ἡ ὀγδόας ζωὴν ἐξεικονίζει, ἐν ᾗ ὁ Δεσπότης, περιετμήθη Χριστός.
Ἕτερα. Ἐπαρθέντα Σε ἰδοῦσα ἡ Ἐκκλησία.
Ἐγεννήθης ἐκ Παρθένου ἀνερμηνεύτως, ὃν ὁ Πατὴρ ἠρεύξατο, Λόγε πρὸ αἰώνων, καὶ ὡς βρέφος Κύριε, ἑκὼν ὀκταήμερον, τὴν Περιτομὴν δέχῃ Δέσποτα.
Νομοδότης καὶ Δεσπότης τῶν ὅλων πέλων, ὡς βρέφος ὀκταήμερον ἀτελὲς ὡράθης, καὶ Νόμον ἐπλήρωσας, φιλάνθρωπε Κύριε, εἴκων τοῖς τοῦ Νόμου θεσπίσμασι.
Τὴν τοῦ Νόμου καταπαύων σκιὰν Οἰκτίρμον, Περιτομὴν ὑπήνεγκας, τῇ σαρκί Σου Σῶτερ, καὶ νόμον τῆς χάριτος, εἰσάγεις τοῖς πέρασιν, ἐπ’ ἀνακαινίσει τοῦ πλάσματος.
Θεοτοκίον.
Ἱλασμὸν ἡμῖν καὶ λύτρωσιν τὸν Σωτῆρα, κυήσασα ἐπήγασας, μόνη Θεοτόκε, πᾶσι τοῖς δοξάζουσι, τὸ μέγα μυστήριον, τῆς Σῆς ἀποῤῥήτου κυήσεως.
Καταβασίαι
Ἀκήκοε Κύριε φωνῆς σου, ὃν εἶπας· Φωνὴ βοῶντος ἐν ἐρήμῳ, ὅτε ἐβρόντησας πολλῶν ἐπὶ ὑδάτων, τῷ σῷ μαρτυρούμενος Υἱῷ, ὅλος γεγονὼς τοῦ παρόντος, Πνεύματος δὲ ἐβόησε· Σὺ εἶ Χριστός, Θεοῦ Σοφία καὶ Δύναμις.
Πυρσῷ καθαρθεὶς μυστικῆς θεωρίας,
Ὑμνῶν Προφήτης τὴν βροτῶν καινουργίαν,
Ῥήγνυσι γῆρυν, Πνεύματι κροτουμένην,
Σάρκωσιν ἐμφαίνουσαν ἀῤῥήτου Λόγου,
ᾯ τῶν δυναστῶν τὰ κράτη συνετρίβη.
ᾨδὴ ε', τῆς Ἑορτῆς. Ὁ Εἱρμός
Ὁ του φωτὸς χορηγός, καὶ τῶν αἰώνων ποιητὴς Κύριος, ἐν τῷ φωτὶ τῶν σῶν προσταγμάτων, ὁδήγησον ἡμᾶς· ἐκτός σου γὰρ ἄλλον, Θεὸν οὐ γινώσκομεν.
Σὺ ἐκ Παρθένου Μητρός, ἀνερμηνεύτως προελθὼν Κύριος, καὶ τὴν βροτῶν μὴ ἀπαξιώσας, ἐνδύσασθαι μορφήν, ὡς βρέφος νομίμως, τὸν Νόμον ἐπλήρωσας.
Νυκτὶ ἐξωμοίωται, ὡς τὴν σκιὰν τὴν νομικὴν στέργουσα, τὸν Ἰσραὴλ ἡ γεννησαμένη, ἐξ ἧς ἀπαστράψαν, τὸ φῶς τὸ τοῦ κόσμου, Χριστὸς πεφανέρωται.
Ἕτερος. Σὺ Κύριέ μου φῶς.
Σὺ οἷάπερ βροτός, ὀκταήμερος Δέσποτα, περιετμήθης τὴν σάρκα, καὶ παθῶν ὀλεθρίων, τὰς ῥίζας ἀναπέτεμες.
Ὤρθωσας τοῦ Ἀδάμ, τὸ ὀλίσθημα Κύριε, περιτμηθείς Σου τὴν σάρκα, καὶ τῆς πάλαι εὐκλείας, τὸν ἄνθρωπον ἠξίωσας.
Τρῶσον ἡμῶν τὰς ψυχάς, τῇ ἀγάπῃ Σου Κύριε, τῶν προσκυνούντων ἐν πίστει, τῆς Σῆς οἰκονομίας, τὰ ἔργα καὶ θαύματα.
Θεοτοκίον.
Ἥλιον τὸν Χριστόν, μετὰ σώματος τέξασα, καταφωτίζοντα κόσμον, σκοτισθέντα τὸν νοῦν μου, καταύγασον πανάχραντε.
Καταβασίαι
Ἰησοῦς ὁ ζωῆς ἀρχηγός, λῦσαι τὸ κατάκριμα ἥκει, Ἀδὰμ τοῦ πρωτοπλάστου, καθαρσίων δέ, ὡς Θεὸς μὴ δεόμενος, τῷ πεσόντι καθαίρεται ἐν τῷ Ἰορδάνῃ· ἐν ᾧ τὴν ἔχθραν κτείνας, ὑπερέχουσαν, πάντα νοῦν εἰρήνην χαρίζεται.
Ἐχθροῦ ζοφώδους καὶ βεβορβορωμένου,
Ἰὸν καθάρσει Πνεύματος λελουμένοι,
Νέαν προσωρμίσθημεν ἀπλανῆ τρίβον,
Ἄγουσαν ἀπρόσιτον εἰς θυμηδίαν,
Μόνοις προσιτήν, οἷς Θεὸς κατηλλάγη.
ᾨδὴ ς', τῆς Ἑορτῆς. Ὁ Εἱρμός
Ἄβυσσος ἁμαρτημάτων, ἐκύκλωσέ με ἐσχάτη, ἀλλ' ὡς τὸν Προφήτην Ἰωνᾶν, ἀνάγαγε Κύριε Κύριε, ἐκ φθορᾶς τὴν ζωήν μου.
Εἴληφε τέλος ὁ Νόμος, ἀφ' οὗ Χριστὸς νηπιάσας, καὶ πληρωτὴς τοῦ Νόμου δειχθείς, Περιτομὴν κατεδέξατο, καὶ ἔλυσε τὴν τοῦ Νόμου κατάραν.
Σάββατα Περιτομή τε, τὸ φρύαγμα τῶν Ἑβραίων, τοῦ ἐπιφανέντος Χριστοῦ, τῷ νεύματι πέπαυται, καὶ ἔλαμψε τὸ τῆς χάριτος ἔαρ.
Ἕτερος. Θύσω Σοι.
Ῥείθροις, τοῖς τοῦ ἐλέους Σου, κάθαρον Κύριε, τὴν ῥυπωθεῖσαν ψυχήν μου, ὁ βροτῶν καθάρας Περιτομῇ Σου, τὴν οὐσίαν, οἰκτιρμοῖς Σοι ἀφάτοις φιλάνθρωπε.
Ἰλύος, τῆς ἀρχαίας κατάρας ἀπέπλυνας, τὴν τῶν ἀνθρώπων οὐσίαν, καὶ αὐτῆς ἀπέτεμες ἅπαν πάθος, ζωοδότα, περιτμηθεὶς ἑκὼν ὥσπερ νήπιον
Ἄγγελοι, καθορῶντες ὡς βρέφος Σε Κύριε, περιτεμνόμενον σάρκα, ὔμνον τὴν Σὴν σάρκωσιν ζωοδότα, καὶ τὸν πλοῦτον, τῆς πολλῆς πρὸς ἡμᾶς Σου χρηστότητος.
Θεοτοκίον.
Ἴθυνον, ἐπὶ λιμένα τοῦ θείου θελήματος, τὸν Σὸν ἱκέτην Παρθένε, σάλῳ χειμαζόμενον ἁμαρτίας, ἵνα πίστει, μεγαλύνω σωθείς Σου τὰ θαύματα.
Καταβασίαι
Ἡ φωνὴ τοῦ λόγου, ὁ λύχνος τοῦ φωτός, ὁ ἑωσφόρος, ὁ τοῦ Ἡλίου Πρόδρομος, ἐν τῇ ἐρήμῳ, Μετανοεῖτε, πᾶσι βοᾷ τοῖς λαοῖς, καὶ προκαθαίρεσθε· ἰδοὺ γὰρ πάρεστι Χριστός, ἐκ φθορᾶς τὸν κόσμον λυτρούμενος.
Ἱμερτὸν ἐξέφηνε σὺν πανολβίῳ,
Ἤχῳ Πατήρ, ὃν γαστρὸς ἐξηρεύξατο,
Ναί φησιν οὗτος, συμφυὴς γόνος πέλων,
Φώταυγος ἐξώρουσεν ἀνθρώπων γένους,
Λόγος τε μοῦ ζῶν, καὶ βροτὸς προμηθείᾳ.
Κοντάκιον. Τῆς Ἑορτῆς. Ἦχος δ’. Ὁ ὑψωθείς
Περιτομὴν ὑπὲρ ἡμῶν ὑπομένει, σωματωθεὶς ἐκ τῆς ἀχράντου Παρθένου, ὁ Ὑπερούσιος Θεὸς καὶ Κύριος, πᾶσαν τοῦ Προπατόρος, τὴν ἀρὰν ἀποτέμνων, καὶ τὸ θεῖον Βάπτισμα, τοῖς βροτοῖς ἀντεισάγων· ἣν προσκυνοῦντες εἴπωμεν πιστῶς· δόξα Οἰκτίρμον, τῇ Σῇ ἀγαθότητι.
Ὁ Οἶκος.
Θεὸς Κύριος ἐπέφανεν ἡμῖν, δι’ ἄκραν εὐσπλαγχνίαν, σωματωθεὶς ὑπὲρ ἡμῶν, ἐκ Κόρης ἀπειράνδρου· ὁ γὰρ συναΐδιος καὶ συνάναρχος Λόγος τοῦ Πατρός, ὁ ἐν μορφῇ ὑπάρχων, ὡς ὁμοούσιος Τούτου καὶ ὁμόθρονος, ἐφάνη ἐπὶ γῆς, καὶ τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη, ἀναλλοιώτως καὶ ἀτρέπτως μορφωθεὶς τὸ ἡμέτερον· καὶ ἐν σπηλαίῳ τεχθεὶς ἐκ τῆς ἁγνῆς Θεοτόκου, σπαργάνοις ἐνειλήθη, καὶ φάτνῃ ἀνεκλίθη, ὁ τῇ θεότητι ἀπεριόριστος· καὶ μεθ’ ἡμέρας ὀκτώ, ὑπείκων τῷ τοῦ Νόμου προστάγματι, ὁ τοῦ Νόμου δοτήρ, σαρκὶ περιετμήθη, καταπαύων τὰ ἐν τῷ Νόμῳ τελούμενα, καὶ τῆς θείας χάριτος τὰς δωρεὰς παρέχων, καὶ νέας ζωῆς τὰς ὁδοὺς καινίζων τοῖς βοῶσι· δόξα Οἰκτίρμον, τῇ Σῇ ἀγαθότητι.
Συναξάριον.
Μὴν Ἰανουάριος, ἔχων ἡμέρας ΛΑ΄.
Τῇ Α’ τοῦ αὐτοῦ Μηνός, ἡ κατὰ σάρκα Περιτομὴ τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Αὐτῷ
ἡ δόξα, ἡ αἴνεσις καὶ τὸ κράτος, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.
Ἀμήν.
ᾨδὴ ζ', τῆς Ἑορτῆς. Ὁ Εἱρμός
Εἰκόνος χρυσῆς, ἐν πεδίῳ Δεηρᾷ λατρευομένης, οἱ τρεῖς σου Παῖδες κατεπάτησαν, ἀθεωτάτου προστάγματος, μέσον δὲ τοῦ πυρὸς ἐμβληθέντες, δροσιζόμενοι ἔψαλλον· Εὐλογητὸς εἶ ὁ Θεός, ὁ τῶν Πατέρων ἡμῶν.
Λαμπρὰ παμφαῆ, τὰ Γενέθλια Χριστοῦ, καὶ τῆς τοῦ μέλλοντος, ἀνακαινίσεως ὑπογράφοντα, τὸ μυστήριον σήμερον· ὅτι νομικῇ διατάξει, ὁ Σωτὴρ περιτέμνεται, οὐχ ὡς Θεός, ἀλλ' ὡς βροτός, καὶ Νόμου πλήρωμα.
Τὸν Νόμον πληρῶν, ὁ του Νόμου Ποιητής, τὴν σάρκα σήμερον, ἐθελουσίως περιτέμνεται, περιτομὴν ἐργαζόμενος, τοῦ τῆς ἁμαρτίας χειμῶνος, καὶ κραυγάζειν δωρούμενος· Εὐλογητὸς εἶ ὁ Θεός, ὁ τῶν Πατέρων ἡμῶν.
Ἕτερος. Ἐν τῇ καμίνῳ.
Νόμον τὸν πάλαι, ἀποπληρῶν Χριστὸς ὁ Κύριος, δέχεται ὡς βρέφος σαρκὸς περιτομήν, διασώζων τοὺς κραυγάζοντας· εὐλογημένος εἶ ὁ δι’ ἡμᾶς περιτμηθεὶς Κύριε.
Ὅλον φορέσας, Λόγε τὸν ἄνθρωπον δι’ ἔλεος, δέχῃ οἷα βρέφος σαρκὸς Περιτομήν, ὀκταήμερον φιλάνθρωπε, παύων τὰ ἔκπαλαι, καὶ σφραγίζων τὸν Νόμον τοῦ γράμματος.
Σὲ ἡ Παρθένος, καὶ Ἰωσὴφ νομιζόμενος, Σῶτερ Σὸς πατὴρ μετήνεγκαν τῷ Ναῷ, ἔνθα Δέσποτα ἐπλήρωσας, ἃ πάλαι δέδωκας, τοῖς ἐν τῷ Νόμῳ πιστοῖς ἱκέταις Σου.
Θεοτοκίον.
Γένος ἀνθρώπων, τῷ θείῳ τόκῳ τῆς ἁγνείας Σου, ἄχραντε Παρθένε λέλυται τῆς ἀρᾶς· Σὺ γὰρ κόσμῳ ἀπεκύησας, τὸν ἀναβλύσαντα, εὐλογίας ῥεῖθρα καὶ χάριτος.
Καταβασίαι
Νέους εὐσεβεῖς, καμίνῳ πυρὸς προσομιλήσαντας, διασυρίζον πνεῦμα δρόσου, ἀβλαβεῖς διεφύλαξε, καὶ θείου Ἀγγέλου συγκατάβασις· ὅθεν ἐν φλογὶ δροσιζόμενοι, εὐχαρίστως ἀνέμελπον· Ὑπερύμνητε, ὁ τῶν Πατέρων Κύριος, καὶ Θεὸς εὐλογητὸς εἶ.
Ἔφλεξε ῥείθρῳ τῶν δρακόντων τὰς κάρας,
Ὁ τῆς καμίνου τὴν μετάρσιον φλόγα,
Νέους φέρουσαν εὐσεβεῖς κατευνάσας,
Τὴν δυσκάθεκτον ἀχλὺν ἐξ ἁμαρτίας,
Ὅλην πλύνει δέ, τῇ δρόσῳ τοῦ Πνεύματος.
ᾨδὴ η', τῆς Ἑορτῆς. Ὁ Εἱρμός
Τὸν ἀῤῥήτῳ σοφίᾳ, συστησάμενον τὰ πάντα Θεὸν Λόγον, καὶ ἐκ μὴ ὄντων, εἰς τὸ εἶναι παραγαγόντα· εὐλογεῖτε τὰ ἔργα, Κυρίου τὸν Κύριον.
Τῇ ὀγδόῃ ἡμέρᾳ, περιτέμνεται ὡς βρέφος ὁ Δεσπότης, τὴν Ἰησοῦ τε, δέχεται προσηγορίαν, ὅτι τοῦ κόσμου Σωτήρ, ὑπάρχει καὶ Κύριος.
Τῶν Χριστοῦ Γενεθλίων, ἐπαξίως τῇ ὀγδόῃ συνεζεύχθη, τοῦ Ἱεράρχου, ἡ πανένδοξος μνήμη, ἣν γεραίροντες πίστει, ὑμνοῦμεν τὸν Κύριον.
Ἕτερος. Χεῖρας ἐκπετάσας Δανιήλ.
Εἴληφας δι’ ἔλεος πολύ, βροτῶν τὸ φύραμα, τὴν Σὴν θεότητα, διαφυλάξας ἀδιαλώβητον, ἀληθῶς καὶ ἀναλλοίωτον, καὶ ἐν σαρκὶ περιτομὴν ἐδέξω Κύριε, τῆς ἀπάτης, περιτέμνων εἰς τέλος τὸν σύνδεσμον.
Ῥῆμα τὸ τοῦ Νόμου ἐκπληρῶν, ὃ πάλαι δέδωκας, πιστοῖς ἱκέταις Σου, περιτομὴν ὀκταήμερος, κατεδέξω ὥσπερ νήπιον, ὁ βρεφουργῶν ἐν τῇ γαστρὶ Χριστὲ τὰ νήπια· ἀνυμνοῦμεν, τῆς εὐσπλαγχνίας Σου Σῶτερ τὸ μέγεθος.
Ἄγγελοι ἐξίσταντο Χριστέ, καθάπερ βρέφος Σε, ὁρῶντες ἄνωθεν, Περιτομὴν ὑπομένοντα, καὶ τὸν πλοῦτον τῆς πτωχείας Σου, φόβῳ ἀνύμνουν καὶ φωναῖς, ἀΰλοις ἔκραζον· εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου τὸν Κύριον.
Θεοτοκίον.
Σάρκα προσλαβὼν ἐκ τῶν ἁγνῶν, Κόρη αἱμάτων Σου, ὁ Ὑπερούσιος, διπλοῦς τῷ κόσμῳ προέδραμε, Θεὸς ἅμα τε καὶ ἄνθρωπος, καὶ σαρκικὴν Περιτομήν, καταδεξάμενος, τῆς ἀρχαίας, ἡμᾶς κατάρας Παρθένε ἐῤῥύσατο.
Καταβασίαι
Μυστήριον παράδοξον, ἡ Βαβυλῶνος ἔδειξε κάμινος, πηγάσασα, δρόσον· ὅτι ῥείθροις ἔμελλεν, ἄϋλον πῦρ εἰσδέχεσθαι ὁ Ἰορδάνης, καὶ στέγειν σαρκί, βαπτιζόμενον τὸν Κτίστην· ὃν εὐλογοῦσι Λαοί, καὶ ὑπερυψοῦσιν, εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας.
Ἐλευθέρα μὲν ἡ κτίσις γνωρίζεται,
Υἱοὶ δὲ φωτός, οἱ πρὶν ἐσκοτισμένοι.
Μόνος στενάζει, τοῦ σκότους ὁ προστάτης.
Νῦν εὐλογείτω συντόνως τὸν αἴτιον,
Ἡ πρὶν τάλαινα τῶν Ἐθνῶν παγκληρία.
ᾨδὴ θ', τῆς Ἑορτῆς. Ὁ Εἱρμός
Μεγάλυνον ψυχή μου, τὴν τιμιωτέραν, τῶν ἄνω στρατευμάτων
Ἡ τὸν πρὸ ἡλίου φωστῆρα, τὸν Θεὸν ἑξανατείλαντα, σωματικῶς ἡμῖν ἐπιδημήσαντα, ἐκ λαγόνων παρθενικῶν, ἀφράστως σωματώσασα, εὐλογημένη Πάναγνε, σὲ Θεοτόκε μεγαλύνομεν.
Μεγάλυνον ψυχή μου, τὸν κατὰ τὸν Νόμον, σαρκὶ περιτμηθέντα.
Ἡ τὸν πρὸ ἡλίου φωστῆρα...
Μεγάλυνον ψυχή μου, τὸν ἐν τῇ ὀγδόῃ, περιτομὴν λαβόντα.
Ὑπερβὰς τοὺς ὅρους Χριστός, τῆς ἀνθρωπίνης ὅλης φύσεως, ὑπερφυῶς ἐκ Παρθένου ἀποτίκτεται, καὶ τὸ γράμμα τὸ νομικόν, καθὼς διακελεύεται, τὴν σάρκα περιτέμνεται, καὶ πληρωτὴς τοῦ Νόμου δείκνυται.
Σήμερον ὁ Δεσπότης, σαρκὶ περιετμήθη, καὶ Ἰησοῦς ἐκλήθη.
Δεῦτε τοῦ Δεσπότου τὰ ἔνδοξα, Χριστοῦ ὀνομαστήρια, ἐν ἁγιότητι πανηγυρίσωμεν· Ἰησοῦς γὰρ θεοπρεπῶς, ἀνηγόρευται σήμερον, σὺν τούτοις καὶ τὴν μνήμην δέ, τοῦ Ἱεράρχου μεγαλύνωμεν.
Ἕτερος. Λίθος ἀχειρότμητος ὄρους.
Ἵνα τῆς ἀρχαίας κατάρας, ἡμᾶς ἐξάρῃς Πανοικτίρμον, πάντα τὰ ἡμῶν καταδέχῃ, πλὴν ἁμαρτίας δι’ ἀγαθότητα· διὸ περιτμηθέντα Σε, καὶ κόσμον σώσαντα δοξάζομεν,
Μέγα Σου τὸ ἔλεος Σῶτερ, πρὸς τὸ Σὸν πλάσμα καὶ ὁ πλοῦτος, τῆς Σῆς ἀγαθότητος ὄντως· ὅτι ὡς νήπιον ὀκταήμερον, περιτμηθεὶς ἀπέτεμες, τὰ τῶν βροτῶν ὀνείδη Δέσποτα.
Ὅλος τῷ Πατρὶ ὢν ὡς Λόγος, μιᾷ οὐσίᾳ τε καὶ δόξῃ, ὅλος τοῖς ἀνθρώποις ἡνώθης, μένων Οἰκτίρμων τῇ Σῇ θεότητι· διὸ Χριστὲ δοξάζομεν, τὴν ὑπὲρ νοῦν Σου ἐνανθρώπησιν.
Θεοτοκίον.
Ὕψιστον Θεὸν τετοκυῖα, μετὰ σαρκὸς δι’ εὐσπλαγχνίαν, ὕψωσον τὸν νοῦν μου Παρθένε, πρὸς τὴν ἀγάπην τοῦ ἐκ Σοῦ λάμψαντος, καὶ σῶσόν με τὸν δείλαιον, τὸν ἐπὶ Σὲ θερμῶς ἐλπίζοντα.
Καταβασίαι
Μεγάλυνον ψυχή μου, τὴν τιμιωτέραν, τῶν ἄνω στρατευμάτων.
Ἀπορεῖ πᾶσα γλῶσσα, εὐφημεῖν πρὸς ἀξίαν· ἰλιγγιᾷ δὲ νοῦς καὶ ὑπερκόσμιος, ὑμνεῖν σε Θεοτόκε· ὅμως ἀγαθὴ ὑπάρχουσα, τὴν πίστιν δέχου· καὶ γὰρ τὸν πόθον οἶδας, τὸν ἔνθεον ἡμῶν· σὺ γὰρ Χριστιανῶν εἶ προστάτις, σὲ μεγαλύνομεν.
Μεγάλυνον ψυχή μου, τὴν λυτρωσαμένην, ἡμᾶς ἐκ τῆς κατάρας.
Ὢ τῶν ὑπὲρ νοῦν, τοῦ τόκου σου θαυμάτων!
Νύμφη πάναγνε, Μῆτερ εὐλογημένη,
Δι' ἧς τυχόντες παντελοῦς σωτηρίας,
Ἐπάξιον κροτοῦμεν ὡς εὐεργέτῃ,
Δῶρον φέροντες ὕμνον εὐχαριστίας.
Ἐξαποστειλάριον τῆς Ἑορτῆς. Ἦχος γ'. Ἐν Πνεύματι τῷ Ἱερῷ
Τὴν σάρκα περιτέμνεται, ὁ τὸν Νόμον πληρώσας, ὡς βρέφος ὀκταήμερον, τῶν αἰώνων ὁ Κτίστης, καὶ σπάργανα εἱλίσσεται, ὡς βροτὸς καὶ γάλακτι ἐκτρέφεται ὁ τὰ πάντα, τῇ ἀπείρῳ ἰσχύϊ, ὡς Θεὸς διακρατῶν, καὶ τῇ ῥοπῇ διεξάγων. (δίς)
Αἶνοι. Ἦχος δ΄. Ἔδωκας σημείωσιν.
Βρέφος ὀκταήμερον, ὁ Ποιητὴς πάσης κτίσεως, καθορᾶται δι’ ἔλεος, καὶ πληρῶν τὸ πρόσταγμα, τοῦ οἰκείου Νόμου, νῦν περιετμήθη, καὶ τὴν ἀρὰν τῶν γηγενῶν, δι’ ἀγαθότητα ἐναπέτεμεν. Αὐτῷ πιστοὶ βοήσωμεν· δόξα Οἰκτίρμον τῷ κράτει Σου, ὅτι θέλων ἐπτώχευσας, καὶ τὸν ἄνθρωπον ἔσωσας.
Χερσὶ τῆς ἀσπόρως Σε, ἀποτεκούσης Φιλάνθρωπε, οἷα βρέφος φερόμενος, ἐν τόπῳ προσήνεξαι, τοῦ Ναοῦ ἰδίῳ, καὶ περιετμήθης, σαρκὶ δι’ ἔλεος πολύ, ὁ τῇ οὐσίᾳ ἀναφὴς Κύριε· διό Σου τὴν φιλάνθρωπον, οἰκονομίαν δοξάζομεν, δι’ ἧς ἔσωσας Δέσποτα, τὸν πλανώμενον ἄνθρωπον.
Ἄγγελοι ἐξίσταντο, περιτεμνόμενον βλέποντες, ἀτελὲς ὥσπερ νήπιον, τὸν πάντων δεσπόζοντα, Νόμον ἐκπληροῦντα, καὶ σώζοντα κόσμον, ἐκ τῆς κατάρας τοῦ Ἀδάμ, καὶ Τούτου ὕμνουν τὴν ἀγαθότητα, καὶ κόσμου τὸ σωτήριον, τεθεαμένοι ἐθαύμαζον, τοῦ Χριστοῦ τὴν ἀπόῤῥήτον, καὶ φρικτὴν συγκατάβασιν.
Σὲ τὸν ἀκατάληπτον, σάρκα γενόμενον Κύριε, καὶ ὃ ἦν διαμείναντα, καὶ σαρκὶ δεχόμενον, Περιτομὴν Σῶτερ, πίστει προσκυνοῦμεν, καὶ μεγαλύνομεν τὴν Σήν, περὶ ἡμᾶς Σου πολλὴν χρηστότητα· ὅτι ἡμᾶς ἐξήρπασας, ἐκ τῆς τοῦ ᾍδου χειρώσεως, καὶ ἀνήγαγες Δέσποτα, πρὸς ζωὴν τὴν αἰώνιον.
Δόξα. Καὶ νῦν. Ἦχος πλ. δ΄.
Τῆς ἀφάτου πτωχείας Σου, ἡ ἀρετὴ Φιλάνθρωπε, δι’ ἧς ζωὴν ἡμῖν ἐπορίσω αἰώνιον, τὰ πάντα προφητικῶς ἐκάλυψεν· ὅτι ἄνθρωπος ὤφθης, γεννηθεὶς ἐκ Παρθένου, τῆς οἰκείας μὴ ἐκστὰς θεότητος, καὶ σαρκὶ περιτμηθείς, τὴν τοῦ Ἀδὰμ ἁμαρτίαν περιεῖλες, καὶ ἀφθαρσίας στολὴν ἐδωρήσω, τοῖς προσκυνοῦσι πιστῶς, τῆς Σῆς οἰκονομίας τὸ μέγα μυστήριον· ἀκατάληπτε Κύριε δόξα Σοι.
Δοξολογία Μεγάλη καὶ Ἀπόλυσις.
Μεγαλυνάριον.
Σάρκα ὀκταήμερος ὡς βροτός, ὁ τῶν ὅλων Κτίστης, περιτέμνεται νομικῶς, τὴν ἐξ ἀκρασίας, ἡμῶν κακίαν τέμνων. Αὐτοῦ τὴν ἀγαθότητα, μεγαλύνωμεν.
